VI KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA

TRANSFORMATORY ENERGETYCZNE I SPECJALNE

Rozwiązania, funkcje, trendy

KAZIMIERZ DOLNY 11-13 października 2006

SPRAWOZDANIE Z KONFERENCJI


   W dniach 11-13 października 2006 r. odbyła się w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą tradycyjna VI Konferencja „Transformatory Energetyczne i Specjalne” zorganizowana staraniem Zakładów Remontowych Energetyki Warszawa S.A.- Zakład Transformatory w Łodzi, Instytutu Mechatroniki i Systemów Informatycznych Politechniki Łódzkiej, Instytutu Energetyki –Oddział Transformatorów w Łodzi i Zakładu Wysokich Napięć Politechniki Łódzkiej.

Patronat nad konferencją objęły Polskie Sieci Elektroenergetyczne, Konferencja Wielkich Sieci Elektrycznych CIGRE i Stowarzyszenie Elektryków Polskich Oddziału Warszawskiego i Łódzkiego. Impreza zbiegła się z 50- leciem powołania do życia Zakładu Transformatory w Łodzi oraz 10-leciem istnienia konferencji. Miejscem konferencji był Zajazd Piastowski, który nie zdołał pomieścić blisko 160 uczestników tej imprezy tak, że trzeba było skorzystać z dodatkowych kwater w innych ośrodkach wypoczynkowych

Hasłami szczegółowymi były: rozwiązania , funkcje , trendy.
Pierwsza Sesja o charakterze jubileuszowym została poprzedzona uhonorowaniem przez Prezesa ZREW Pawła Richtera dwóch zasłużonych pracowników: mgr. inż. Tadeusza Topolskiego, byłego dyrektora Zakładu w Łodzi oraz animatora konferencji mgr. inż. Krzysztofa Skulimowskiego, pamiątkowymi statuetkami. Gościem honorowym konferencji był mgr inż. Bolesław Bartoszek, były V-ce minister Górnictwa i Energetyki, wielce życzliwy dla rozwoju energetyki w regionie łódzkim, liczący sobie obecnie 87 lat życia.
Referat wprowadzający przygotowali wspomniani zasłużeni pracownicy. Dotyczył on działalności Zakładu Transformatory w Łodzi na przestrzeni 50-lecia. Krótką refleksją ze swojej wieloletniej pracy w Energetyce podzielił się gość honorowy. Drugi referat, przewidziany jako wprowadzający, na temat 50-lecia konferencji transformatorowych w Polsce, nie został wygłoszony z powodu śmierci autora, mgr. inż. Sławomira Partygi, znanego specjalisty w zakresie transformatorów, byłego pracownika ENERGOPOMIARU i działacza Stowarzyszenia Elektryków Polskich Oddziału Gliwickiego.

 

 


Referaty zostały zgrupowane w 4-ech sesjach:

  1. Nowe konstrukcje –5 prac

  2. Eksploatacja – 5 prac

  3. Modernizacja-7 prac

  4. Diagnostyka –6 prac

    Materiały konferencyjne zostały wydane pod redakcją dr inż. Krzysztofa Majera w postaci książkowej (296 stron, ISBN 83-0921428-9-6) pod tytułem jak w nagłówku sprawozdania
Jeden referat został zgłoszony „ad hoc” w zakresie normalizacji prób zwarciowych.
Odbyła się również sesja marketingowa z udziałem, przedstawicieli firm: Weidmann ze Szwajcarii, ABB Sp.z o. o. Oddział w Łodzi, C.C. Jansen Polska Sp. z o.o., ZREW S.A. Zakład Transformatory.Łódź .

 


 

Przewodniczący Komitetu Naukowo-Programowego prof. K. Zakrzewski , w podsumowaniu konferencji, wyszczególnił istotne zagadnienia poruszane w trakcie czterech sesji referatowych.

  1. Zagadnienia decyzyjne: remonty, modernizacja czy zakupy nowych transformatorów

  2. Rola wskaźników diagnostycznych w zarządzaniu określoną populacją transformatorów

  3. Nowoczesne narzędzia do kontroli zużywania się transformatorów (monitoring, bazy danych, oprogramowanie specjalistyczne)

  4. Zagadnienia suszenia transformatorów i odwadniania oleju

  5. Wytrzymałość udarowa i zwarciowa w świetle przepisów

  6. Badania teoretyczne w Szkołach Wyższych w zakresie transformatorów i dławików

Ad 1. W dyskusji podkreślano coraz większy udział podejścia ekonomicznego do zarządzania majątkiem sieciowym, co wiąże się także z określeniem czasu uzasadnionej eksploatacji transformatorów. Rozważano opłacalność remontów i kolejnych modernizacji, na tle nowych zakupów inwestycyjnych. Podano przykłady oszczędnych napraw w miejscu zainstalowania transformatorów.

Ad2. W związku z tym, ze coraz częstszym zagadnieniem jest opłacalność przedłużania życia transformatorów, rola wskaźników diagnostycznych jest bardzo ważna. Podkreślano przydatność metody DGA(Dissolved Gas Analysis) do określania miejsca i rodzaju defektu oraz badania stanu jakości izolacji, w tym jej zużycia poprzez analizę gazów rozpuszczonych w oleju (tlenku i dwutlenku węgla oraz pomiar koncentracji furanu), a także badania zawartości wody w oleju. Wskazano, ze proces odwadniania oleju staje się coraz mniej efektywny, w miarę wzrostu zawilgocenia izolacji celulozowej.

Ad.3 W Polsce uruchomiono już urządzenia do monitoringu dwóch transformatorów zainstalowanych w Piotrkowie Trybunalskim , przekazujące informacje do Centrali PSE w Warszawie. Opracowano system rejestracji przepięć docierających do transformatorów. Zaproponowana badania profilaktyczne izolatorów najwyższych napięć. Tworzone są bazy danych transformatorów na użytek określania dopuszczalnej obciążalności, także we współpracy z zagranicą. Powstaje przy tym odpowiednie oprogramowanie użytkowe.

Ad.4 Zagadnienia odwadniania oleju były dyskutowane na tle konkretnych rozwiązań proponowanych z zagranicy. Omawiano także skuteczność komory do suszenia transformatorów małej mocy na tle jej eksploatacji wykonanej w kraju. Nawiązano także do suszenia w warunkach polowych, przeprowadzonego w Polsce.

Ad.5 W zakresie wytrzymałości udarowej poddano krytyce obowiązującą normę PN-EN 60076-3:2002, wskazując na szereg luk i nietrafnych sformułowań. W zakresie wytrzymałości zwarciowej nawiązano do doświadczeń zwarciowni Instytutu Energetyki w Warszawie-Morach.

Ad.6. Zostały przedstawione niektóre badania w zakresie modelowania matematycznego transformatorów, próby technologiczne w zakresie transformatorów małej mocy z rdzeniami modułowymi z taśmy amorficznej, badania doświadczalne indukcyjności dławików w różnych stanach nasycenia, wpływ generatora na kształt napięcia piorunowego przy próbach układu izolacyjnego transformatorów.

 


 

W wyniku obrad konferencji nasuwają się następujące wnioski:

  1. W Polsce nastąpiło wyraźne ożywienie w zakresie produkcji nowych transformatorów, modernizacji starych i możliwości remontowych, także w miejscu zainstalowania. Zauważa się wzrost produkcji eksportowej i kooperację międzynarodową.

  2. Wzrosło zastosowanie oprogramowania komercyjnego do obliczania i projektowania transformatorów w zakładach produkcyjnych

  3. Obserwuje się więcej doświadczeń w oszczędnych naprawach w miejscu zainstalowania transformatorów. 

  4. Obserwuje się także coraz większe zainteresowanie omawianą konferencją w Polsce, co wiąże się niewątpliwie z rosnąca pozycją ZREW Zakład „Transformatory” w produkcji i modernizacji transformatorów.

    W zakończeniu konferencji prof. K. Zakrzewski odczytał list do Honorowego Przewodniczącego Komitetu Naukowo-Programowego prof. Michała Jabłońskiego, jako odpowiedź na Jego list przesłany na ręce Dyrekcji Zakładu Transformatory w Łodzi, w związku z jubileuszem 50-lecia, który został odczytany na wstępie konferencji. Wyraził także podziękowanie Organizatorom za wspaniałą oprawę artystyczną i turystyczną imprezy i prawdziwie przyjacielską atmosferę .

 


 

LISTA REFERATÓW

REFERATY WPROWADZAJĄCE

1. S. Partyga – „50 lat Konferencji Transformatorowych w Polsce.”

2. K. Skulimowski, T. Topolski - „50 lecie Zakładów Transformatorowych ZREW S.A.”

I sesja. NOWE KONSTRUKCJE (przewodniczący: Adam Zawistowski, Franciszek Mosiński)

1. B. Heinrich, Ch. Krause, K. Wick, R. Malewski, M. Mnich, J. Popardowski – „Modularny układ izolacyjny odpływu uzwojenia 400 kV transformatora blokowego.”

2. K. Zakrzewski – „Progresja strat w stalowych częściach konstrukcyjnych transformatorów i możliwości modelowania.”

3. B. Tomczuk, K. Zakrzewski, A. Waindok – „Obliczanie strumieni magnetycznych w transformatorach 3-fazowych z rdzeniami budowy modułowej.”

4. K. Majer, R. Szczerbanowski – „Wpływ nasycenia obwodu magnetycznego na indukcyjność dławika gładzącego.”

5. J. Dziura, D. Spałek – „Cechy szczególne transformatorów optymalnych.”

II sesja. EKSPLOATACJA ( przewodniczący: Kazimierz Zakrzewski, Andrzej Boroń) 

1. F. Mosiński, B. Bocheński, T. Piotrowski – „Śledzenie dynamicznej obciążalności transformatora w systemie on-line.”

2. J. Karpiński – „Metoda sztucznych sieci neuronowych w analizach DGA.”

3. M. Kaźmierski, I. Kersz – „System SMTO5, nowoczesne narzędzie do kontroli zużywania się transformatorów w eksploatacji.”

4. J. Słowikowski – „Rola wskaźników diagnostycznych w zarządzaniu określoną populacją transformatorów.” 

5. S. Maziarz – „Próby wytrzymałości dynamicznej transformatorów rozdzielczych”

III sesja – MODERNIZACJA (przewodniczący:Krzysztof Majer, Ryszard Malewski) 

1. A. Pasierb, A. Szajding – „Monometaliczne rury obustronnie żebrowane, propozycje nowych rozwiązań w konstrukcji chłodnic oleju transformatorowego.”

2. K. Kycior – „Zastosowanie automatyki i nowych technologii w procesie odwodnienia stacji transformatorowych.”

3. A. Gadula – „Remonty, modernizacje czy zakupy nowych transformatorów.”

4. G. Płóciennik, A. Ketner – „Rozwój konstrukcji autotransformatorów 160 MVA o przekładni 230/120 kV w fabryce transformatorów ABB w Łodzi.”

5. E. Walak, W. Zieliński, A. Ketner, S. Domaradzka, J. Galoch – „Automatyczny proces suszenia i impregnacji transformatorów rozdzielczych w fabryce ABB w Łodzi.” 

6. P. Roźdżyński, W. Urbański – „Zagadnienia aktualne oraz trendy zarządzania jakością w przedsiębiorstwach branży elektrotechnicznej na przykładzie ZREW TRANSFORMATORY.”

7. T. Domżalski – „Niektóre problemy eksploatacji transformatorów.”

IV sesja. DIAGNOSTYKA (przewodniczący: Wojciech Urbański, Krzysztof Domagała) 

1. J. Wodziński – „Wpływ generatora na kształt piorunowego napięcia probierczego przy próbach układu izolacyjnego transformatorów.”

2. B. Sparling, J. Aubin, M. Kuchta – „Ocena zawartości wody w papierze izolującym transformatorów.”

3. A. Ketner, S. Kłyż – „Poziom intensywności wyładowań niezupełnych; kryterium oceny izolacji transformatorów energetycznych.”

4. A. Ketner – „Wymagania i próby wytrzymałości elektrycznej transformatorów energetycznych olejowych - uwagi i komentarze do normy PN-EN 60076-3:2002.”

5. I. Pinkiewicz, Z. Szymański – „Izolatory przepustowe wysokiego napięcia, awarie, diagnostyka, ewidencja.”

6. J. Dałek, I. Glińska, J. Ostrowski – „Urządzenia do ciągłego monitorowania transformatorów pracujących w sieciach energetycznych najwyższych napięć, w szczególności do pomiarów przepięć oraz do badania stanu izolatorów przepustowych z transmisją wyników do nadzorującego systemu komputerowego.”